De verhalen slaan met opzet nergens op
Slaap komt als je gedachten niet meer op werk lijken. Waarom de verhalen van Sheeps met opzet nergens heen gaan, naar het onderzoek van Luc Beaudoin.
Samenhang is de fout, niet het doel.
Luc Beaudoin, onderzoeker aan de Simon Fraser University, opperde dat het brein op weg naar de slaap zoiets als een poort bewaakt. Die poort controleert niet of je gedachten prettig zijn. Hij controleert hun vorm.
Ordelijk denken — het ene dat tot het volgende leidt, een probleem dat je van alle kanten bekijkt, een gesprek dat je alvast oefent — is een aanwijzing dat er nog iets afgehandeld moet worden. De poort blijft dicht. Denken dat dwaalt, dat van een soeplepel naar een haven naar een rol vilt gaat zonder dat iets ze verbindt, is een aanwijzing dat er niets meer hoeft.
De poort beoordeelt je gedachten niet op hoe fijn ze zijn. Hij beoordeelt ze op de vraag of er nog iets moet gebeuren.
Daarom gaan de verhalen nergens heen. Er is geen verhaallijn, geen vraag die in de derde minuut wordt gesteld en in de elfde beantwoord, niemand wiens situatie verbetert. Een scène is een plek en een paar voorwerpen; dan is het een andere plek met andere voorwerpen, en niets verbindt ze: geen reden, en zelfs geen kleur.
Daarom zijn ze ook met opzet niet erg interessant. Nieuwsgierigheid is een milde vorm van alertheid. Willen weten wat er daarna gebeurt, is een reden om wakker te blijven, en een slaapverhaal dat je zo’n reden geeft, werkt zichzelf tegen.
Het ongemakkelijke deel, dat we liever zelf zeggen dan dat jij het moet opmerken: een voorgelezen luisterboek is van zichzelf samenhangend en van zichzelf interessant, en wij gebruiken die vorm voor een techniek waarvan de werkzame stof juist onsamenhangendheid en verveling is. De gok is dat voorlezen de aandacht kan vasthouden zonder een reden te geven om te blijven luisteren. De regels waarnaar elk verhaal wordt geschreven, zijn op die gok afgestemd.
Het langere antwoord
Hoe sterk het bewijs is en waar het ophoudt, staat op een pagina die er voorlopig alleen in het Engels is: What cognitive shuffling research actually shows. De enige studie vond dat mensen bij het slapengaan minder gespannen waren, maar vermeldde niet hoe snel ze in slaap vielen. Slaapverhalen voor volwassenen zet het idee af tegen verhalen die wel een plot hebben.